Home / Bałkany / Chorwacja / Chorwacja: Legendarny klub „Palach” wraca do domu

Chorwacja: Legendarny klub „Palach” wraca do domu

PALACH - jutarnji.hr

 

Po 45 latach historia legendarnego klubu „Palach” w Rijece zatoczyła koło – od 15 maja klubem znów będą zarządzać studenci, a właściwie Studenckie Centrum Kultury [Studentski kulturni centar], które Uniwersytet w Rijece ma powołać jeszcze w tym miesiącu.

 

Idea Ivana Šarara

Dotychczasowy model wykorzystywania przestrzeni klubowej, którą miejski Departament Kultury oddawał w pięcioletnią dzierżawę restauratorom deklarującym również działalność kulturową, w praktyce okazał się nie najlepszym rozwiązaniem. Teraz, według planu Ivana Šarara – dyrektora kulturalnego Rijeki, „Palach” zostanie całkowicie oddany w ręce SKC [Studentski kulturni centar], które powinno jak najszybciej nawiązać stałą współpracę z partnerami sceny niezależnej, wyłonionymi na drodze konkursu.

Oczekuje się, że klub rozpocznie na nowo swą działalność jesienią. Będzie to idealny moment, gdyż na dzień 17 listopada przypada 45. rocznica założenia „Palachu”. Tego dnia w 1968 r. studenci z Uniwersytetu Medycznego otrzymali klucze od klubu. Od tego czasu klub działa nieprzerwanie, do dnia dzisiejszego, co czyni go jednym z najstarszych w Chorwacji. Dla młodych mieszkańców Rijeki klub był ważnym miejscem nie tylko ze względu na organizowane w nim wystawy, różnego rodzaju performansy, wieczorki literackie i filmowe, ale przede wszystkim ze względu na odbywające się tu liczne koncerty. Na tutejszej scenie pojawiły się praktycznie wszystkie zespoły z Rijeki, ale także część kultowych chorwackich i ex-jugosłowiańskich grup.

Palach zawsze miał status mrocznej, alternatywnej „dziury” i taki właśnie stał się symbolem Rijeki.

 

Miejska legenda

Klub „Palach” powstał z inicjatywy pięciu studentów Uniwersytetu Medycznego. Na samym początku nazywał się „Indeks”, ale po tym jak 16 stycznia 1969 r. czeski student Jan Palach dokonał aktu samospalenia, powstał pomysł, by klub nosił jego imię. Podobno pomysł poddali studenci mechaniki, którzy byli w tym czasie na wycieczce w Czechosłowacji. Żadne komunistyczne organizacje nie robiły z tego powodu problemów, gdyż ówczesna Jugosławia była przeciwnikiem radzieckiej hegemonii.

Studenci bawili się przy muzyce granej przez DJ-ów i przy dźwiękach szafy grającej. Tu występowali Arsen Dedić, Radojka Šverko i wielu innych wykonawców.

 

Złote lata

Beztroskie chwile przypadają na lata 80., kiedy to „Palach” stał się miejscem alternatywnej sceny. Tutaj mieli jedne ze swoich pierwszych występów Denis&Denis, Grad, Laufer, Grč, Let 3. W klubie pojawiają się zaczątki performansów i kultury queer’owej, a całej tej działalności towarzyszy młodzieżowe czasopismo „Val”.

Lata 90. były bardzo ciężkie i często dalsze istnienie klubu stało pod znakiem zapytania. Pieniędzy praktycznie nie było, ale klub „jakoś” funkcjonował. Dość dużo się grało, sporo się też działo, szczególnie gdy klub prowadził Damir Martinović Mrle (1992/1993), który organizował tzw. „Sexy wtorki”.

Dziś nowi „właściciele” klubu dziedziczą miejsce mocno zakorzenione w miejskiej przestrzeni, w dobrym stanie, ale całą jego historię będą musieli tworzyć od początku.

 

Źródło: jutarnji.hr

 

About Joanna Nowak

...
KOMENTARZE